Gepost door: robstevens | 14/06/2009

Kroonprins Alexander

Kroonprins AlexanderPrins Alexander enige jaren voordat hij, door het overlijden van zijn broer, kroonprins werd

Prins Alexander (Den Haag, 1851 – Den Haag, 1884) was de derde zoon van koning Willem III. Vanaf 1879 was hij kroonprins der Nederlanden. Hij was een ontwikkelde en scherpzinnige man die, in tegenstelling tot zijn vader, tegen tegenspraak kon.

prins AlexanderFoto Gemeentearchief Den Haag

Zijn vader en moeder leefden gescheiden, de geboorte van Alexander was het resultaat van een tijdelijke verzoening na het overlijden van hun tweede kind. Omdat hij als kind ziekelijk en lelijk was achtte zijn vader het geen bezwaar hem onder de vleugels van zijn moeder te laten. Zij voedde hem thuis  liberaal op, later studeerde hij in Leiden. Diverse pogingen een prinses te trouwen mislukten.

Hij hechte zeer aan zijn moeder en oudere broer, en trok zich vereenzaamd terug in zijn paleisje aan de Kneuterdijk na hun beider overlijden (in 1877 en 1879).

AlexanderFoto Atlas van Stolk

Daar laat hij zijn volle baard staan en ontving de enkele bezoeker in zijn badjas omdat kleding hem teveel knelde. Zo nu en dan verweert hij zich tegen kritiek middels een ingezonden brief aan de kranten, en twee brochures, iets wat in die tijd zeer opmerkelijk was.

doodsbedAlexander’s sterfbed in het paleis aan de Kneuterdijk, 1884 (foto door H.W. Wollrabe), Gemeentearchief Den Haag)

Idem (Atlas van Stolk)

Op 21 juni 1884 sterft hij aan tyfus. Willem III weigert zijn vakantie in Dutsland te onderbreken en komt pas op 15 juli terug naar Nederland. Een maand later laat hij de bezittingen van Alexander openbaar veilen.

begrafenisstoetDe begrafenisstoet op de Grote Markt in Delft, 17 juli 1884.

Advertisements

Responses

  1. Prachtige historische foto’s . Jammer dat hij geen grote rol heeft gespeeld. Dit had Nederland in die tijd vast kunnen helpen.

  2. mee eens, ik acht hem ook hoog. En zo lelijk is hij nou ook weer niet. Jammer dat hij zo jong gestorven is. Zijn er nog meer foto’s van hem?

  3. Wat een gemene boef was die Willem 3 toch. Behalve potloodventer, deugde deze boef nergens voor. Zijn macht bestond uit intimidatie. Opmerkelijk is, dat hij bij het grauw populair was.

  4. Ik heb mij pas sinds een week verdiept in de geschiedenis van de 19e eeuw, wist niet eens af van het bestaan van de prinsen Willem, Maurits en Alexander uit die tijd. Het was niet echt een glorieuze periode uit de geschiedenis van het Nederlandse koningshuis ; drie prinsen zo jong overleden. Gelukkig is koningin Sophie het overlijden van 2 van de 3 zoons gespaard gebleven, in tegenstelling tot Koning Willem III. Ik vraag me af in hoeverre het aannemelijk is dat Wilhelmina zijn dochter is. In antwoord op een vraag cq opmerking uit een van de eerdere postings op deze site kan ik melden dat ik diverse andere fotoos van prins Alexander ( zoon van Willem III) heb gevonden op het net. Het is gewoon een kwestie van even googelen op het internet. Zo ben ik in elk geval aan mijn fotoverzameling van ons koningshuis uit de 19e eeuw gekomen.

    • Ja, er zijn veel meer foto’s. Zo was zijn moeder gek op fotografie, dus er bestaan veel jeugdfoto’s van prins Alexander.

  5. Ik heb inmiddels al een aardige fotoverzameling van het Nederlandse Koningshuis uit de 19e eeuw. Ik vind het fascinerend om dmv deze fotoos terug te kunnen kijken in de tijd. Sterker nog, ik ga waarschijnlijk deze zomer een kijkje nemen in de Nieuwe Kerk in Delft, het voormalig woonadres van prins alexander in Den Haag en andere locaties die verbonden zijn met deze geschiedenis. Ik vind ook dat er over het algemeen te weinig aandacht is voor deze periode uit de Nederlandse geschiedenis. Of wellicht kan ik het mij niet meer herinneren dat deze periode wel op school is behandeld in mijn jeugd in de 70-tiger jaren van de vorige eeuw.

  6. Mijn overgrootvader, Pieter Maarten Wissing was koetsier majoor in dienst van Prins Alexander vanaf zijn studie te Leiden tot aan zijn dood. Ik beschik hiervan over schriftelijk bewijs. Mogelijk bestaat er een afbeelding/foto waar naast Alexander ook mijn overgrootvader te zien is, het is mij tot op heden niet gelukt zulks te vinden.
    De kans dat zo’n foto bestaat is wellicht gering, maar niet onmogelijk. Mocht iemand echter over een dergelijke foto beschikken, of een bruikbare tip hebben houd ik mij graag aanbevolen.

  7. […] https://koningshuis.wordpress.com/2009/06/14/kroonprins-alexander/ […]

  8. Ik neem aan dat iedereen de serie Wij, Alexander kent. Daar wordt wat informatie gegeven over deze prins, maar is volgens mij niet op waarheid berust. In De Troon zei men dat hij de buitenwereld naar binnen bracht, excentriek was en ook mismaakt was. In hoeverre was hij mismaakt?

  9. Alexander had een zwakke rug en dreigde scheef te groeien toen hij een tiener was. Een van zijn schouders zou dan hoger komen dan de andere. Om dit te voorkomen droeg Alexander een ijzer korset om zijn rug recht te houden en laten groeien. Echt mismaakt was hij niet al liepen zijn organen beschadigingen op door het korset.

    De serie Wij Alexander is deels gebaseerd op feiten en deels op geruchten. Geboorten en eigenlijk alles dat vertelt werd over vóór zijn overlijden klopt wel, inclusief het houten kistje. Wat voor papieren in het houten kistje zaten is echter niet bekend. Dat is dan ook waar het hele complot op gebaseerd is. Echter klopt het ook dat Oranje in die tijd aardig wat tegenstanders had. Pas vanaf Kongingin-regentes Emma werd de verhouding tussen Oranje en het volk hersteld.

    Beetje zwart en wit gesteld, maar hier komt het in het algemeen op neer.

    Ik weet niet in hoeverre Alexander excentriek was. Het klopt wel dat hij zich, zeker na het overlijden van zijn broer, steeds meer terug trok in zijn paleisje. Daar bouwde hij verschillende verzamelingen op zoals opgezette vlinders en zette hij de verzameling van miniaturen door die zijn moeder was begonnen. Dus tot op zekere hoogte bracht hij de buitenwereld naar binnen.

  10. Hartelijk dank voor je reactie, Wiwik. We zullen wellicht nooit te weten komen wat er in het kistje zat. Waarschijnlijk iets belastends voor Willem III en waarschijnlijk ook iets over Wilhelmina.

    Dan blijf ik nog met één vraag zitten over Alexander. In de serie Wij, Alexander zei de vermoedelijke Alexander dat Willem III de geruchten over zijn homoseksualiteit de wereld in heeft geholpen.

    Als je de serie De Troon hebt gezien, dan was Alexander zelfs verre van homoseksueel. Sterker nog, in die serie flirtte hij zelfs een beetje met de nieuwe vrouw van Willem III!

    In een bijdrage van brandpunt over de (nu voor-) laatste koning van Nederland werd Alexander omschreven als een ziekelijke homoseksueel dat niet wilde deugen. Maar dit werd gezegd door iemand die van de hofhouding is. Dus, wat is de waarheid?

  11. Werkelijk? Heeft brandpunt dat gezegd? Wat slecht en niet belangrijk. Wat bedoel je met “dat niet wilde deugen”? Werd dat zo gezegd in brandpunt?

    Of Alexander homoseksueel was is nooit naar buiten gekomen. Zijn seksuele geaardheid is altijd een mysterie gebleven. Ik zou hem eerder aseksueel noemen. Ver op het einde van zijn leven durfde een lid van de hofhouding te melden dat hij vrij zeker was dat Prins Alexander nooit vrouwelijk gezelschap had gehad. Sterker nog, hij had nauwelijks contacten in het algemeen, behalve dan met zijn hofhouding, laat staan dat deze seksueel waren.

    Over geruchten gesproken. Geen idee of de koning de geruchten verspreid heeft, maar ik denk dat in die tijd een hoop mensen, inclusief zijn beide ouders, vermoedden dat hij homoseksueel was. Zijn moeder zij ooit over hem: “Mijn tweede zoon is een voortreffelijk mens, maar hij heeft geen charme voor vrouwen, en hij voelt ook niets voor hen.”

    Toch, enig bewijs dat hij wel degelijk wel eens naar vrouwen keek was een presentatie die Alexander deed voor zijn vrienden in de discussie club Serva Fidem nadat hij had gereisd. Daar vertelde hij over de klederdracht van de vrouwen en hoe jammer hij het vond dat zij sluiers droegen. Hij voegde zelfs ondeugend toe dat de heren waarschijnlijk wel begrepen waarom hij dat jammer vond. Misschien zei hij dit slechts, omdat hij wist hoe mannen normaal naar vrouwen kijken. Misschien meende hij het echt. Wie zal het zeggen?

  12. Een aantal correcties op mijn eerder geschreven reactie:

    Ik zeg over “Wij Alexander” dat eigenlijk alles van voor Alexander’s overlijden wel klopt. Wat echter zeer zeker niet klopt is dat Koningin Sophie geloofde in een profetie. Sophie was wel heel gelovig, maar ook zeer nuchter. Zij stond met beide benen stevig op de grond en leunde later zelfs meer richting het republikeinse. In andere woorden, ze heeft nooit geloofd dat zij de grootste/beste koning ter wereld heeft moeten baren. Ze was zich wel bewust van het feit dat her oudste zoon troonopvolger was, en probeerde hem dan ook voor te bereiden. Dit
    heeft echter niks te maken met een profetie, maar met plichtbesef.

    De miniatuurverzameling waar ik het over had was niet begonnen door Koningin Sophie, maar al door Alexander’s grootvader Wilhelm I van Wurttemberg. Sophie had deze geerfd en aangevuld. Net zoals Alexander later de verzameling zou erven en aanvullen.

    Pietluttigheden, maar de fouten irriteerden mij.

  13. En een kleine correctie van mijn kant: die man van de hofhouding is de conservator van het kasteel waar Willem III woonde. En hij omschreef hem als een getormenteerde ziekelijke homoseksueel die niet wilde deugen. De bijdrage van Brandpunt kun je hier zien: http://brandpunt.kro.nl/seizoenen/2013/afleveringen/28-04-2013/fragmenten/de_laatste_willem. Veel kijkplezier!!!

  14. Hartelijk dank. Ik ga deze waarschijnlijk vanavond kijken.

  15. Een trage dag op het werk en ik heb het voor mekaar gekregen de Brandpunt reportage 2x te kijken en zelfs aantekeningen en screencaps te maken.

    Ik begrijp nu wat die meneer zei en behalve het gedeelte van “homosexueel”, want dat weten we niet, klopt het allemaal wel.

    Bedankt voor de link, je hebt me bij toeval ook geholpen een blik te werpen op een beeld dat ik graag wilde zien. Het gaat om een marmeren engel in de salon met de grote schilderijen waar over Koningin Sophie en haar zonen gepraat wordt. De marmeren engel moet prins Maurits voorstellen en het kleine jongetje op zijn arm prins Alexander.

    Verder een leuke reportage. Ik wacht met smart op de biografie van koning Willem III.

    • Geen dank Wiwik. Als je nog leuke dingen weet omtrent koning Willem III of kroonprins Alexander dan hou ik mij aanbevolen. Maar waar komt jou interesse voor deze mensen vandaan? Ik heb altijd al een interesse in historie gehad. Vooral in details die historische figuren menselijk maken. En niet alleen de heroïsche verhalen, wat een prins of koning onder andere heeft bereikt. Met vriendelijke groet, Hasan

    • Waar komt mijn interesse vandaan? Goeie vraag. Mijn interesse ligt voornamelijk op het perssoonlijke. Ik wist dat hij bijna al z’n kinderen overleefd had en dat vond ik vreemd. Dus daar wilde ik meer van weten.

      Verder was ik meteen gegrepen door prins Alexander.Het waarom weet ik niet. Ik was eigenlijk alleen van plan meer te weten te komen over onze koningen dus keek ik op wikipedia. Toen ben ik achteraan beginnend bij Koning Willem III vrij snel op de wiki pagina van Alexander terrecht gekomen en ik ben eigenlijk nooit meer ontsnapt.

      Alexander boeit mij nog steeds. Waarschijnlijk omdat hij zo’n tragische man was. Daarnaast geniet ik van zijn scherpzinnigheid; er zijn haast geen teksten van Alexander die ik zonder een glimlach lees.

      Daarnaast fascineert me de tragische omgeving en het hele verhaal van dat gezin.Waarschijnlijk omdat ik het niet begrijp; ik probeer te begrijpen wat daar is gebeurd. Ik probeer te begrijpen waarom Alexander zich opsloot tot zijn en zijn broer zich letterlijk dood zoop. Daar zit meer achter dan alleen liefdesverdriet e verdriet om verloren naasten.

      Zoals je waarschijnlijk wel hebt gemerkt kan ik uren lullen over deze mensen. Dus ik brei er nu een eind aan.

      Als je nog iets wilt weten, vraag het gerust.

  16. Een leuke toevoeging over de geruchten dat Alexander homosexueel zou zijn. Op een officiele bijeenkomst/bal dansde Alexander met een goede vriend van hem. Zo zijn de geruchten waarschijnlijk begonnen. Geen idee welke gedachten achter die dans zat.

    • Het was zijn bedoeling de mensen op dat bal te shockeren. Hij danste met een beruchte Schotse baron, die destijds een naam had homo te zijn. Maar dat was een goede vriend van hem. En of er sprake van een relatie was…? Ik denk het niet.

  17. Haha, heel goed.

    Bedankt voor je antwoord.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: